Op 6 oktober 1600 ging voor een select publiek Jacopo Peri’s Euridice in première in het Palazzo Pitti in Firenze. De directe aanleiding tot de voorstelling waren de feestelijkheden rond het huwelijk van Maria de’ Medici met de Franse koning Henri IV. Het publiek was razend enthousiast over dit nieuwe muziekdrama. Het was opmerkelijk sterker dan Peri’s eerste opera, Dafne (die niet volledig werd overgeleverd): het libretto zat beter in elkaar en de muziek vertolkte een ruimer palet aan emoties. Naast het intense verdriet van Orfeo bij het verlies van Euridice, kent de opera ook genoeg momenten van pastoraal geluk. Na zijn overwinning in de onderwereld kan Orfeo immers in dit libretto Euridice probleemloos terugbrengen naar de wereld en leefden ze nog lang en gelukkig. Wie enkele jaren geleden Christina Pluhars uitvoering zag van Rappresentatione di Anima et di Corpo van Peri’s tijdgenoot Emilio de’ Cavalieri, weet dat zij deze vroegbarokke opera’s op een vernuftige manier weet te presenteren. Voor deze semi-geënsceneerde uitvoering gaat ze aan de slag met de beste studenten van de oudemuziekafdeling van het Koninklijk Conservatorium Den Haag.

Uitvoerders
Christina Pluhar: muzikale leiding & enscenering

16 februari, 2008 21:00 -- AMUZ

De oudste ons bekende westerse polyfonie komt uit Winchester in Engeland en uit Fleury sur Loire, waar abt Abbo wereldfaam verwierf als de meest belezen man van zijn tijd. De muziek is genoteerd in een ingewikkeld neumenschrift dat voor meer dan één uitleg vatbaar is, met als gevolg dat het repertoire lange tijd terzijde werd gelegd. Dankzij het werk van Susan Rankin van het Emmanuel College in Cambridge kan Dialogos deze verwaarloosde muziek weer laten klinken, aangevuld met improvisaties in dezelfde stijl. Maar de intellectuelen van Fleury en Winchester waren meer dan briljante componisten. Zo kent hun poëzie vele hoogtepunten, waarvan een aantal in dit programma is opgenomen: het treffende grafschrift van abt Abbo bijvoorbeeld, een haast heidens gebed tegen de koorts en een schitterend lofdicht op Otto III, keizer van het Heilige Roomse Rijk. De zangeressen van Dialogos benaderen dit repertoire onder leiding van Katarina Livljanic met een combinatie van gedegen bronnenkennis en een feilloze muzikale intuïtie.

Uitvoerders
Dialogus
Katarina Livljanic: zang & muzikale leiding
Marie Barenton: zang
Clara Coutouly: zang
Aurore Tillac: zang

17 februari, 2008 15:00 -- AMUZ

De Venetiaanse drukker Ottaviano Petrucci was de eerste in de geschiedenis die een methode op punt stelde om polyfone muziek te drukken, zowel in notenbalknotatie als in luittabulatuur. Tussen 1498 en 1509 drukte en herdrukte hij niet minder dan 39 bundels die tezamen een prachtig overzicht bieden op de genres en de componisten die bij het begin van de 16de eeuw in trek waren. Verrassend – en tevens het onderwerp van dit programma – is het feit dat niet minder dan zeven van zijn bundels bedoeld waren voor uitvoering op instrumenten. Drie daarvan, waaronder Harmonice Musices Odhecaton uit 1501 (de allereerste muziekdruk uit de geschiedenis!), bevatten doorgaans volledig tekstloze versies van drie- en vierstemmige wereldlijke vocale werken, voornamelijk chansons, klaarblijkelijk bedoeld voor uitvoering op consortinstrumenten zoals gamba’s of blokfluiten. De twee boeken met luittabulaturen, van Francesco Spinacino uit 1507 en van Joan Ambrosio Dalza uit 1508, bevatten zettingen van vocale werken of ricercare’s en dansen. Dit repertoire van een paar honderd werken, die destijds tot de absolute toppers behoorden, vormen voor de wereldvermaarde luitist Paul O’Dette en Mezzaluna de basis voor een uiterst boeiend concertprogramma.

Uitvoerders
Paul O’Dette: renaissanceluit
.
Mezzaluna
Peter Van Heyghen: blokfluit & artistieke leiding
Susanna Borsch: blokfluit
Raphaella Danksagmüller: blokfluit
Thomas List: blokfluit

22 februari, 2008 21:00 -- AMUZ

‘Ten strijde!’ schalt de trompet, maar die oproep geldt niet alleen voor het echte strijdtoneel. Het militaristische instrument stond ook bekend als de tromba d’amore en was daarmee een uitstekend wapen in de liefdesstrijd. Of het nu ging om het veroveren van een land of een hart, componisten schreven graag muziek waarin de trompet en de sopraanstem een hechte en gelijkwaardige band aangaan. Ensemble Quintus schildert een drieluik met liederen over liefde en strijd uit het Spanje, Engeland en Italië van rond 1700, een periode waarin het opkomende nationalisme in Europa tot bloedige oorlogen leidde. Elk portret kent zijn eigen stijl, maar in de nuances blijkt dat geen van die trotse naties geheel onverschillig stond tegenover de artistieke verworvenheden van zijn tegenstrevers. De jonge musici van Ensemble Quintus leggen zich toe op het vroege barokrepertoire voor sopraan, trompet en basso continuo. Hun uitvoeringen werden met lof overladen op de muziekfestivals van Innsbruck, Utrecht en Barcelona. AMUZ is trots hen aan u te mogen voorstellen.

Uitvoerders
Ensemble Quintus
Keren Motseri: sopraan
David Kjar: trompet
Regina Albanez: gitaar & theorbe
Judith-Maria Becker: cello
Anne Nissinen: klavecimbel

24 februari, 2008 15:00 -- AMUZ

Ein Deutsches Requiem is geen Latijnse mis voor de doden zoals men het in de katholieke traditie gewoon was. Het is een bloemlezing van het Oude en Nieuwe Testament, voor de gewone mens door Luther naar het Duits vertaald. Brahms selecteerde de teksten met als doel een ‘Requiem van de Mens’ te schrijven – in plaats van één voor de doden. De teksten geven naast het perspectief van het hiernamaals dan ook vooral menselijke elementen een plaats, zoals leed, aardse vergankelijkheid, hoop en vooral troost. (De overigens niet zo vrome) Brahms deed met zijn requiem een beroep op een universeel religieus gevoel: hij wilde de levenden troosten en soelaas bieden. Het Requiem in de ‘London version’, de versie die het Vlaams Radio Koor brengt, is zo genoemd naar de eerste uitvoering ervan in Engeland. Deze door Brahms zelf getransformeerde (eerder dan gearrangeerde) versie voor koor en piano quatre-mains is een creatieve bewerking, een hermodellering van de oorspronkelijke versie voor koor en orkest. Het effect is betoverend intiem, dichtbij, nóg meer van de mens dan de meer bombastische orkestrale variant. De rijke harmonieën en de soms liedachtige eenvoud van de melodie komen volledig tot bloei in de tête-à-tête tussen de piano en de stemmen. Dit concert wordt mogelijk gemaakt dankzij de financiële steun van KBC.

Uitvoerders
Vlaams Radio Koor
Johan Duijck: dirigent
Hilde Coppé: sopraan
Marc Scoffoni: bariton
Jan Michiels & Inge Spinette: piano vierhandig

28 februari, 2008 21:00 -- AMUZ

Naast Luik en Frans-Vlaanderen was ook het huidige Henegouwen een bakermat van polyfonie in de 15de en 16de eeuw: Johannes Tinctoris was werkzaam aan de collegiale kerk van Nijvel, Orlandus Lassus en Gilles Binchois werden geboren in Bergen en Johannes Ockeghem kwam er vlakbij ter wereld, in Saint-Ghislain. Ook de kathedraal van Doornik was een muzikaal centrum met kapelmeesters als Pierre de Manchicourt en Georges de la Hèle. In dezelfde stad resideerde ook Nicolas Gombert als hofcomponist van keizer Karel. In dit programma presenteren Paul Van Nevel en zijn voortreffelijke Huelgas Ensemble een uitgelezen selectie composities van deze groten uit Henegouwen van het midden van de 15de tot het einde van de 16de eeuw.

Uitvoerders
Huelgas Ensemble
Paul Van Nevel: dirigent

02 maart, 2008 15:00 -- AMUZ