Het verhaal van de Zuid-Amerikaanse barok begon met de jezuïeten. De geestelijke orde werd ingezet om weerstand te bieden aan de verlokkingen van het protestantisme, niet alleen door bekering, maar ook door onderwijs en kunst. Concentreerde het Vaticaan zich aanvankelijk vooral op Europa, in de loop van de 17de eeuw werd het werkterrein verlegd naar Azië en Zuid-Amerika. Ondanks een zekere weerstand tegen de sensuele kant van muziek namen vele missionarissen, onder wie componisten als Domenico Zipoli, partituren mee. Plaatselijke musici leerden gretig van die Europese voorbeelden zonder hun locale tradities overboord te gooien, met een zeer eigen repertoire als resultaat. Als Laus Polyphoniae 2006 u kon bekoren, zal u ook hiervan duimen en vingers aflikken. The Rare Fruits Council, met voorman Manfredo Kraemer op viool, koos vocale en instrumentale muziek van en voor Zuid-Amerikaanse bodem van Andrea Falconiero tot Julián Atirayú, José de Orejón y Aparicio en enkele anonieme werken uit de 18de eeuw.

Uitvoerders
The Rare Fruits Council
Adriana Fernández: sopraan
Manfredo Kraemer: viool & muzikale leiding
Pablo Valetti: viool
Balázs Máté: cello
Eduardo Egüez: teorbe & gitaar
Francisco Gato: gitaar & percussie
Leonardo García Alarcón: klavecimbel

06 maart, 2008 21:00 -- AMUZ

Eigenaardig genoeg wordt strijkersmuziek voor groter ensemble (strijkkwintetten, -sextetten en -octetten) meestal niet zo ernstig genomen. Een bestaand strijkkwartet neemt er doorgaans voor de gelegenheid enkele musici bij. Voor een octet komen er meestal twee strijkkwartetten bij elkaar, elk met een heel eigen klank en zelf ontwikkelde speel- en samenspeltechnieken. Ensemble Explorations doet het anders: ze repeteren intensief met de juiste bezetting om het gehele programma harmonieus te brengen. De dubbelkwartetten van Louis Spohr, onterecht onbekend, en het octet dat Mendelssohn op zestienjarige leeftijd componeerde – soms vederlicht, dan weer melodieus of fugatisch – zijn meesterlijke pareltjes die zoveel aandacht verdienen. Op moderne instrumenten zou de uitvoering ondoorzichtig klinken. Stalen snaren klinken luid en compact en lenen zich niet tot de kleurenrijkdom en klanktransparantie van darmsnaren, zoals Roel Dieltiens en zijn muzikanten ze gebruiken. Vergeten we niet dat stalen snaren pas hun intrede hebben gedaan rond 1940 en dus eigenlijk ongeschikt zijn voor de weergave van een getrouw klankbeeld van 19de-eeuwse muziek.

Uitvoerders
Ensemble Explorations
Christine Busch: viool
Margarete Adorf: viool
Zhang Zhang: viool
Francis Reusens: viool
Irmelin Thomsen: altviool
Paul De Clerck: altviool
Roel Dieltiens: cello & artistieke leiding
Geert De Bièvre: cello

08 maart, 2008 21:00 -- AMUZ

De zangeressen van het Italiaanse ensemble Cappella Artemisia hebben een zeer uiteenlopende muzikale achtergrond (klassiek, folk, pop en opera), maar vonden elkaar door hun liefde voor vroege muziek en zijn nu allen ook actief in of werkten samen met andere ensembles als L’Accademia Bizantina, I Suonatori della Gioiosa Marca, Hespèrion XXI en Mala Punica. Cappella Artemisia werd in 1991 opgericht door Candace Smith. Zij is een van de warmste pleitbezorgers voor muziek van en voor de Italiaanse vrouwenkloosters, een repertoire dat nauwelijks in druk verscheen. En dat terwijl het onder de 17de-eeuwse nonnen broeide van talent: Chiara Margarita Cozzolani, Rosa Giacinta Badalla en Raphaella Aleotti zijn maar enkele namen van componisten, wier werk niettemin zelden buiten de kloostermuren heeft geklonken. In dit programma koos Cappella Artemisia muziek voor de Goede Week, de periode in het kerkelijk jaar die het bittere van het lijden verbindt met de vreugdevolle belofte van de opstanding.

Uitvoerders
Cappella Artemisia
Elena Biscuola: zang
Candace Smith: zang & artistieke leiding
Patrizia Vaccai: zang
Silvia Vajente: zang
Maria Christina Cleary: harp
Miranda Aureli: orgel

09 maart, 2008 15:00 -- AMUZ

De ‘nieuwe’ Italiaanse muziek, terug te vinden in titels van collecties als Le nuove musiche van Giulio Caccini of In stil moderno van Dario Castello, begon in het begin van de 17de eeuw stilaan Europa te veroveren. Hoewel vocaal geïnspireerd en gefocust op de tekstexpressie, gaf deze nieuwe muziek op paradoxale wijze mee vorm aan de ontwikkeling van de instrumentale muziek. Zo zijn er vanaf 1600 heel wat collecties van motetten en madrigalen die ook sonates bevatten. De sonates van Giovanni Battista Fontana, violist van Claudio Monteverdi in San Marco, staan zowel qua vorm als qua taal zeer dicht bij de kleine twee- of driestemmige motetten van Giovanni Cima of Giovanni Riccio, terwijl deze van Castello meer aanleunen bij de madrigaalstructuur of bij de opera. Dit repertoire zou nog een aantal jaren bestaan naast de oude instrumentale stijl uit de 16de eeuw, die vooral op improvisatie gestoeld was: composities als lo son ferito van violist Francesco Rognoni of Susanne un jour van cornettist en zanger Giovanni Bassano zijn typische voorbeelden van diminutiekunst. Cornettist William Dongois vervolmaakte zich bij Bruce Dickey aan de Schola Cantorum in Bazel. Als cornettist en trompettist werkte hij samen met Concerto Palatino, Hespèrion XXI, René Jacobs, Ton Koopman en Andrew Parrott. Met zijn ensemble Le Concert Brisé is hij de uitgelezen muzikant voor deze virtuoze kamermuziek.

Uitvoerders
Le Concert Brisé
William Dongois: cornetto & muzikale leiding
Christine Moran: viool
Benjamin Perrot: teorbe
Carsten Lohff: klavecimbel

14 maart, 2008 21:00 -- AMUZ

HERMESensemble brengt een intieme hommage aan de stilte en onderzoekt de rol van de akoestische ruimte in de hedendaagse muzikale poëzie. In het werk van de Italiaanse hedendaagse grootmeester Salvatore Sciarrino speelt de stilte steevast een hoofdrol. Enerzijds als lege ruimte, als adempauze tussen zijn frasen van virtuoos vuurwerk. Anderzijds als klankruimte: als een actieve derde in de relatie tussen compositie en uitvoering. Met de jonge Vlaamse componist Bram Van Camp verkende HERMESensemble in 2004 reeds het oeuvre van John Cage. Van Camp schreef toen zijn eigen(zinnige) interpretatie van 4’33”, Cages ‘muzikale’ verkenning van de stilte. Van Camps visie en invulling genereert echter iets heel anders: hij levert het bewijs dat zo’n vier minuten en half ook heel energiek en opwindend kunnen verlopen. Met het meesterwerk van de Amerikaanse componist Morton Feldman brengt HERMESensemble een eigentijds eerbetoon aan de unieke klankruimte van de Sint-Augustinuskerk. Rothko Chapel is een spirituele, muzikale plaats waar spirituele mensen – gelovigen en ongelovigen – in gekleurde stilte samen kunnen mediteren.

Uitvoerders
HERMESensemble
I.s.m. vocaal ensemble Capella di Voce
Koen Kessels: muzikale leiding

16 maart, 2008 15:00 -- AMUZ

Het uitzonderlijke drieluik van dit concert behandelt de drie belangrijkste fasen van Christus’ leven: zijn geboorte, zijn lijden en dood, en ten slotte zijn heropstanding, als het ware het Nieuwe Testament in een notendop. In zijn religieuze oratoria maakte Schütz gebruik van de nieuwste Italiaanse modellen om de narratieve composities kleur en dramatiek te geven. In 1664 liet Schütz op het titelblad van de eerste druk van zijn Weihnachtshistorie opmerken dat de vertelling van de evangelist werd gecomponeerd als echte Italiaanse recitatieven “zoals, volgens de kennis van de componist, nooit eerder werd gedrukt in Duitsland.” Zonder zijn strenge Duitse achtergrond te verloochenen, blikte hij in deze werken al vooruit naar de aangrijpende latere barokmuziek van Johann Sebastian Bach en Georg Philipp Telemann. Na de uitmuntende uitvoering van Schütz’ Matthäus-Passion in maart 2007, nodigt AMUZ Akadêmia met plezier opnieuw uit. De cd-opnamen van dit ensemble onder leiding van Françoise Lasserre zijn ondertussen uitgegroeid tot ware referenties voor het werk van Schütz. Mis uw kans niet om hen live aan het werk te horen. U zal het zich niet beklagen!

Uitvoerders
Akadêmia
Françoise Lasserre: muzikale leiding

22 maart, 2008 21:00 -- AMUZ