Welke muzikale tradities erfde Elizabeth I bij haar aantreden in 1558? Psallentes zocht het voor u uit! Met gregoriaans repertoire en polyfone composities van John Sheppard en John Taverner schetsen ze het muzikale canvas van vroeg-renaissancistisch Engeland.

Met hun jarenlange expertise in gregoriaanse repertoires van eigen en vreemde bodem, is Psallentes het uitgelezen ensemble om u een impressie te geven van de eenstemmige liturgische muziek die het Elizabethaanse Engeland overerfde van vorige generaties. Maar waar eenstemmige melodieën worden gestapeld, is er ook polyfonie. En dus dook Psallentes ook in vroeg-16de-eeuwse meerstemmige toonzettingen van religieuze/liturgische teksten.

John Sheppard leerde de stiel aan Magdalen College, Oxford, maar schopte het als musicus tot de koninklijke kapel van Eduard VI en Elizabeth I, in wier kroningsjaar hij overleed. Hij componeerde vooral religieuze muziek in het Engels en het Latijn: een kwalitatief sterk repertoire dat aan de vooravond van de muzikale hoogconjunctuur onder Elizabeth I getuigt van het gunstige artistieke uitgangspunt waarop de muziek aan haar hof kon bogen. John Taverner is de senior in het gezelschap: zijn koninklijke connecties moeten aan het hof van Henry VIII worden gesitueerd en zijn verdiensten in de uitbreiding van het religieuze repertoire: met zijn zettingen van uiteenlopende liturgische teksten grondvestte Taverner een traditie die door Sheppard en de Tallis-generatie tot grote hoogten zou worden gevoerd. Een unieke mix van de Engelse ‘florid style’ en continentale invloeden, tussen traditie en innovatie, maar steeds en bovenal uiterst geraffineerd!

In het Elizabethaanse Engeland werden naast gamba’s en blokfluiten ook luiten in ‘families’ bespeeld. Chordophony raadt naar het repertoire van Queen Bess’s mysterieuze luitensemble en verrast met het subtiele kleurenpalet van vier luiten. 

In 1579 benoemde Elizabeth I John Johnson tot hofluitist. Kort daarop blijken de koninklijke rekeningen betalingen te bevatten voor een luitensemble – een praktijk die werd voortgezet tot medio 17de eeuw! Dit luitcollectief moet in sommige perioden tot 20 musici hebben geteld en een fantastische sound hebben gehad. Helaas is geen snipper van het repertoire bewaard gebleven. Chordophony waagde zich aan een ‘educated guess’ naar de aard, stijl en inhoud van de muziekcollectie van deze enigmatische lute band.

Werk van luiticonen als Johnson en Dowland kon uiteraard niet ontbreken, maar mogelijk werden ook composities van John Bull, William Byrd en Peter Philips door dit luitensemble uitgevoerd. Van Antony Holbornes vijfstemmige werken werden ook versies voor luit solo overgeleverd: een veelbelovende premisse voor een interpretatie op luitfamilie en een welkome rehabilitatie van het te weinig bekende oeuvre van deze illustere “gentleman and servant to her most excellent Majesty”.

Hier vindt u meer informatie om uw kind in te schrijven voor de muziekvakantie.

Twee grandes dames van de oudemuziekscene vieren mee 20 jaar Laus Polyphoniae! Geflankeerd door de instrumentisten van The Spirit of Gambo, presenteren Emma Kirkby en Claron McFadden de beste madrigalen en motetten uit Orlando Gibbons’ The Silver Swan.

Componist/klavierwonder Orlando Gibbons zorgde voor een hoogtepunt in de geschiedenis van zijn muzikale familie door het niet enkel tot koorzanger onder Elizabeth I, maar ook tot hoforganist en kamermusicus van haar opvolger James I te schoppen. Hij groeide uit tot een van Engelands belangrijkste renaissancecomponisten en schreef een indrukwekkend instrumentaal en vocaal oeuvre bij elkaar.

The Silver Swan is Gibbons’ visitekaartje als madrigalist: hier niet de frivoliteiten van Morley en Weelkes die zich gretig hadden gelaafd aan Italiaanse modellen, maar subliem contrapunt en een ernstiger benadering in de lijn van William Byrd. Dat alles uiteraard nooit zonder een vleugje Angelsaksische ‘wit’. Zo klinkt het in The Silver Swan, een treurzang op het ‘moderne’ leven: “More geese than swans now live, more fools than wise.” Intelligentie en elegantie te over bij het uitvoerderscollectief evenwel, dat met Emma Kirkby en Claron McFadden twee oudemuziekiconen wist te strikken. Niet te missen!

Dé revelatie van Laus Polyphoniae 2012 keert terug met een greep uit de mooiste Tudor-muziek voor services. Op het appel: Thomas Morley en Thomas Weelkes, met ingenieuze polyfonie van een ingehouden schoonheid.

Zingen is tweemaal bidden: zo geloofden ook de aanhangers van de Engelse Kerk. Geen wonder dat tal van componisten door de eeuwen heen teksten uit het Anglicaanse gebedenboek voor de ochtend-, avond- en begrafenisdiensten op muziek hebben gezet! Vermaarde voorbeelden stammen uit het oeuvre van Thomas Tallis, William Byrd en Orlando Gibbons, maar ook Thomas Weelkes en Thomas Morley mogen tot dit selecte kransje van toppers worden gerekend.

Van alle grote componisten uit de Elizabethaanse era schreef Thomas Weelkes het grootste aantal Anglicaanse ‘services’ bij elkaar, waarvan de meeste bestemd waren voor het avondgebed of de Evensong. Vanuit die premisse creëerde Weelkes een verbluffende variatie aan vormen, structuren en stijlen – tot het magistrale O Lord, grant the king a long life en de bijzondere service ‘in medio chori’ (met centrale opstelling van de zangers tussen de koorbanken) toe. Ook Thomas Morleys services herinneren aan het werk van de gouden era van de Elizabethaanse muziek met referenties aan Tallis, Tye en Byrd, en bieden een waaier een vormen en stijlen: van Edwardiaanse ernst tot Elizabethaanse gratie. Kleur en emotie: het zijn ook de fortes van Lionel Meuniers Vox Luminis, dat een vervolg mag breien aan zijn triomfantelijke festivalpassage van 2012!