Home > Activiteiten > Chinese Memories

Chinese Memories / Jolien De Gendt, Annelies Van Hijfte & Chapelle De Lorraine

中国记忆

Liedcyclus op gedichten uit de Tang- en Song-dynastieën

Muziek: Componist Johan Famaey

Een decennium geleden, componeerde Johan Famaey in opdracht van het Sangam Ensemble, Chinese Memories. Met een westerse bril bekijkt Johan de Chinese muziek en steekt de oude Oosterse teksten in een verrassend oosters-westers jasje. Het resultaat is een prachtige liedcyclus waarin, de grandeur van de opera, de intimiteit van Lied, en ontroerende filmische muziek worden gemengd met een snuifje Chinese traditie. Het zorgt voor een onvergetelijke muzikaal – literaire ontmoeting!

Teksten: De Chinese dichters

Meng Hao Ran 孟浩然(689- 740)
De oudste schrijver in deze gedichtencyclus leefde tijdens de Tang Dynastie (618-907), die het begin inluidde van de gouden tijd voor Chinese Poëzie. Er bestonden 2 vormen: een vrije vorm en een strenge vorm. Het gedicht Chun Xiao (春晓 – Het ontluiken van de lente) valt onder deze strenge vorm: het is een rijm met 5 karakters per lijn en 4 regels. Beide vormen worden de shi-stijl genoemd. De shi-stijl ontwikkelde zich uit de liedvorm van de Han-dynastie (206 BC – 220) en is de belangrijkste dichtvorm. Het zijn meestal gelegenheidsgedichten met een grote mate van belangrijkheid in eenheid van situatie en gevoelens.

Li Yu 李煜 (937-978)
Later tijdens de Tang Dynastie ontstond een nieuw genre. Nieuwe gedichten werden gemaakt op traditionele melodieën. Dit wordt het ci-gedicht genoemd. In het Chinees betekent ci (词) woord. Het ci-gedicht is complex van aard en kende een grote bloei tijdens de Song Dynastie. De belangrijkste vertegenwoordiger van de Tang ci-poëzie was de laatste Tang-keizer Li Yu (李煜). De ci poëzie zijn nieuwe teksten, gebaseerd op een bestaand lied. De titels van deze gedichten verwijzen naar de oorspronkelijke melodie, maar de woorden van het gedicht zelf zijn nieuw en hebben geen inhoudelijke relatie met de titel ervan. De nieuwe gedichten passen perfect op de oorspronkelijke melodie. Deze techniek wordt contrafactum genoemd, in het Chinees cipai (词牌). De originele melodieën zijn meestal niet meer bekend. De gedichten Yu mei ren ( 虞美人- De aantrekkelijke dame), Wu ye ti (乌夜啼 – Het kraaien van de kraai in de nacht), Xiang jian huan ( 相见欢 – Een blije ontmoeting) en Lang tao shao ling (浪淘沙令 – De golven wassen het zand), stammen uit de tijd dat de Song Dynastie (960-1279) een einde maakte aan de heerschappij van Li Yu. Hij en zijn familie werden gevangengenomen en naar de nieuwe Song-hoofdstad Kaifeng gebracht. Zijn werk reflecteert zijn bedroefdheid voor het verlies van zijn keizerrijk. Thema’s in zijn gedichten zijn liefde, geschiedenis en filosofie. Li Yu werd uiteindelijk vergiftigd door Song-keizer Taizong in 978 omdat hij in een gedicht op verbloemde wijze de vernietiging van zijn keizerrijk en het mishandelen van zijn vrouw door de Song-keizer had gelaakt.

Su Shi 苏轼 (1037-1101)
De gedichten Chun Xiao (春宵 – Lentenacht), Ding Feng Bo (定风波- In de storm) en Yin Hu Shang Chu Qing Hou Yu (饮湖上初晴后雨 – Drinken bij het meer bij zonnig en daarna bij regenachtig weer) zijn van de hand van Su Shi. Su Shi was niet alleen bekend om zijn gedichten maar ook om zijn reisliteratuur en details van de ijzerindustrie in het China van de 11e eeuw. Hij was daarnaast ook een belangrijk staatsman van de Song-dynastie. Hij was gouverneur van Xuzhou. Doordat hij het beleid durfde te bekritiseren in zijn gedichten werd hij verbannen naar Huangzhou. Gedurende die periode begon hij te mediteren. Uit deze tijd stammen zijn beste gedichten.

Li Qingzhao (1084-1151)
Li Qingzhao was een Chinese schrijfster en poëet en wordt door velen beschouwd als de eerste vrouwelijke schrijver in China. Haar vader was een vriend van Su Shi. Voordat ze trouwde in 1101 met Zhao MingChen, was haar poëzie reeds bekend binnen de elitaire kringen. Beiden hielden van poëzie en schreven vaak gedichten voor elkaar. Haar gedichten uit die tijd worden gekenmerkt door elegantie en reflecteren haar zorgeloze dagen als een vrouw van hoge status. De dood van haar man in 1129 kwam ze nooit te boven. Van haar hand zijn de gedichten Ru meng ling ( 如梦令 – Als een droom) en Sheng sheng man (声声慢 – Traag geluid). Tijdens de Song-dynastie ontstonden binnen de ci-stijl twee vormen: Su Shi past de shi-stijl-thema’s toe, dit heet Haofang Pai (豪放派) : Heroïsch-ongebonden Stijl, de weergave van de gevoelens van de mannelijke dichter. Li Qingzhao schrijft in de Wanyue Pai (婉约派): Sierlijk Suggestieve Stijl: gedichten over liefdesverdriet en vergankelijkheid.

Programma

Componist: Johan Famaey

Dichter:
孟浩然 春 晓 – A Spring Morning – Meng Haoran (689-740)
李煜 乌夜啼 – Crows Crying at Night – Li Yu (937-978)
虞美人 – The Beautiful Lady Yu – Li Yu (937-978)
浪淘沙令 Waves against Sand – Li Yu (937-978)
相见欢 Happy Meeting – Li Yu (937-978)
苏轼 春宵 Spring Night – Su Shi (1037-1101)
定风波 In the rain – Su Shi (1037-1101)
饮湖上初晴后雨 After Rain – Su Shi (1037-1101)
李清照 如梦令 Like A Dream – Li Qing-zhao (1084-1151)
声声慢 Pit-a-pat – Li Qing-zhao (1084-1151)

 

Uitvoerders

Jolien De Gendt, sopraan
Annelies Van Hijfte, sopraan
Johan Famaey, yangqin (Chinees hakkebord)
Geert Baetens, dirigent

Kamerorkest Chapelle De Lorraine:
Bert Van Laethem, concertmeester
Peter Pazmany, orgel
René Kravanja, percussie

Bruno De Canne: kunstenaar: tekeningen, draak en kunst

 

Praktisch

Zaterdag 24 september 2022, 20.00

Biografie

Johan Famaey
Reeds als tiener componeerde en arrangeerde Johan Famaey muziek voor de orkesten en koren die hij dirigeerde. In 2002 vervolmaakte hij zich aan het Lemmensinstituut voor orgel bij Luc Ponet, piano bij Veerle Dieltiens, harmonie bij Carl Van Eindhoven en contrapunt bij Hans Vervenne. In 2005 vertrok Johan naar Qingdao, China. Tijdens zijn vierjarig verblijf kwam hij in contact met de Chinese traditionele muziek. Dit bewoog me ertoe om samen te werken met Chinese muzikanten en componisten. Zo schreef hij arrangementen en nieuwe muziek voor Yangqin (Chinees hakkebord), Sheng (mondorgel), Pipa (Chinese luit) en Dizi (bamboefluit). In de zomer van 2009 keerde hij, gefascineerd door de Chinese muziek, terug naar België. In 2011 werd ‘Chinese Memories’ gecomponeerd voor en uitgevoerd doorhet Sangam Ensemble. De teksten zijn gedichten van dichters uit de Tang- en Songdynastie en behoren tot de belangrijkste vertegenwoordigers van de dichtkunst in het oude China. In 2019 won Johan de Verdi Keurmerk en Cantabile compositiewedstrijden. Zijn composities worden uitgegeven bij Metropolis Music Publishers.

Jolien De Gendt
In 2009 behaalde Jolien De Gendt haar masterdiploma zang aan het Koninklijk Conservatorium te Gent, waar ze les kreeg van Gidon Saks, Marcos Pujol en Mireille Capelle. Daarna werd ze geselecteerd voor de postgraduaatopleiding aan Operastudio Vlaanderen (nu Internationale Opera Academie). Onlangs zong ze de Koningin van de Nacht / Die Zauberflöte in een productie van CloseOpera en de rol van Nadia in Léhars La veuve joyeuse met Brussels Philharmonic onder leiding van Hervé Niquet (in Flagey en Concertgebouw Brugge). Tijdens het seizoen 2019-2020 vertolkte ze de rol van Solveig / Peer Gynt (Grieg) in Concertgebouw Brugge met Brussels Philharmonic onder leiding van Stéphane Denève, evenals de sopraansolo in
Verdi’s Messa da Requiem in Bozar in een productie georganiseerd door internationale koorvereniging A Chœur Joie. (vanwege Covid-19 uitgesteld tot september 2021). Jolien De Gendt maakt sinds 2006 deel uit van het Vlaams Radio Koor en zingt regelmatig solopartijen voor hen (o.a. onder leiding van Eric Whitacre, Klaas Stok, Hervé Niquet, Stéphane Denève, Dirk Brossé, Ken Burton, Stephen Layton). Sinds 2018 is ze projectmanager van haar eigen zangerscollectief, de Gentse Singers. Tijdens de pandemie van 2020 greep ze de kans om gecoacht te worden door zangers van wereldklasse zoals Kathryn Lewek (Metropolitan Opera, Washington National opera, Bayerische Staatsoper,…), Lisette Oropesa (Metropolitan opera, Teatro la scala, Madrid) en Jessica Pratt. (La Scala)

Annelies Van Hijfte
Sopraan Annelies Van Hijfte studeerde aan de School of Arts in Gent in de klas van Mireille Capelle en Gidon Saks, waar ze de prijs legaat Aerens in ontvangst mocht nemen, alsook aan de Guidhall School of Music and Drama in London en aan Operastudio Vlaanderen. Ze won de eerste prijs in de wedstrijden ‘New Tenuto’ en ‘Bell’arte’. Op haar repertoire staan rollen als Mimì/La Bohème, Pamina/Die Zauberflöte, The governess/The turn of the screw, Helena/A midsummernight’s dream, Poppea/L’incoronazione di Poppea en Adina/Elisir d’amore. Annelies werkte samen met regisseurs als Frédéric Dusenne, Ronny Lauwers, Vincent van den Elschout en Benoit de Leersnyder en zong onder de baton van dirigenten als Dirk Brossé, Ivo Venkov, Walter Proost en Filip Rathé. Annelies is een passionele vertolker van het Lied-genre. Samen met pianist Frederik Martens maakte ze deel uit van de Urim masterclasses in De Munt en werd gecoacht door artiesten als Christianne Stotijn, Anne Sofie von Otter, Barbara Bonney, Roger Vignoles, Miah Persson en Bernarda Fink. Samen met pianiste Lana Bode zong zij op het Oxford Lieder festival en op de ‘Virginia Woolf series’ te Leeds. Zij heeft ook een voorliefde voor hedendaagse muziek. Zij creëerde rollen in de opera’s ‘Tongval’ en ‘Chut’ van Frank Nuyts, de liedcyclus ‘A lonely mind’ van Jan-Willem Van Herpen en nam deel aan verscheidene hedendaagse en cross-over projecten. Annelies begon aanvankelijk als klassiek gitariste en haalde hiervoor ook een masterdiploma aan de School of Arts te Gent.

Geert Baetens
Geert Baetens studeerde klarinet aan het Koninklijk Muziekconservatorium van Antwerpen bij professor Walter Boeykens. Hij behaalde er eerste prijzen notenleer, klarinet en het getuigschrift pedagogie klarinet. Aan het Koninklijk Muziekconservatorium van Brussel studeerde hij kamermuziek, en harmonie- en fanfaredirectie bij Jan Segers en Norbert Nozy. Hij behaalde er ook het pedagogisch getuigschrift samenspel en instrumentaal ensemble. In Nederland ging hij zich verder bekwamen bij Jan Cober. Voor symfonische orkestdirectie volgde hij lessen bij Avi Ostrovsky.  Met als doel zijn eerste prijs kamermuziek te behalen, richtte hij in 1989 het Geert Baetens Klarinettenkwartet op. Deze prijs werd met glans behaald. Het kwartet verzorgde talrijke hoogstaande concerten, academische zittingen, radio- en tv-uitzendingen.

Hij was klarinettist bij het Clarinet Choir Walter Boeykens en het West-Vlaams Jeugdorkest en klarinetsolo bij de muziekkapel van de Grenadiers. Hij is lesgever klarinet, saxofoon, instrumentaal ensemble, dirigeren, samenspel en harmonieorkest in de academies van Hamme en Dendermonde. Regelmatig treedt hij op als freelance muzikant. Tevens werkte hij mee aan diverse cd-opnames. Geert was ook vast jurylid van de wedstrijden voor hafabra ingericht door de provincie Oost-Vlaanderen. In juli 2006 behaalde Geert het diploma Meester in de Muziek aan het Koninklijk Vlaams Muziekconservatorium van Antwerpen met grote onderscheiding. Voor klarinet behaalde hij de grootste onderscheiding.

Momenteel dirigeert Geert drie orkesten op vaste basis: Jeugdband Dynamic, Dynamic Symphonic Band, Oost-Vlaams Symfonisch Orkest. Hij dirigeerde de volgende orkesten: De Fanfare Volksopbeuring uit Massemen, Harmonieorkest Recht door Zee uit Hamme, Houtblazersensemble Braventi, Vlaams Harmonieorkest, Kamerorkest Groep C, Dendermonds Symfonisch Orkest, Symfonieorkest De Lier, Vlaams Symfonisch Orkest, Harmonieorkest Musikalo uit Sint-Katharina-Lombeek. Geert wordt ook als gastdirigent of musical director geëngageerd door onder ander de Chapelle De Lorraine, de Festivaria-producties op het Donkmeer te Berlare en Music Hall. Hij dirigeerde hiervoor West Side Story, Anatevka, The Sound of Music, My Fair Lady, Camelot, Dans der Vampieren, Annie, The Wizard of Oz, The King and I, Kiss me, Kateen Titanic. In 2022 staat Singing in the Rain op het programma.

“De muzikale successen die Meester Baetens met zijn respectieve orkesten neerzet, zijn wellicht het resultaat van zijn consistente aanpak, zijn consequent streven naar kwaliteit en muzikaliteit en zijn empathische pedagogische aanpak.”