Home > Activiteiten > Polyphony connects > Oor voor detail

Oor voor detail

 

Polyphony connects blikt enerzijds terug op het rijke verleden van de voorbije edities van Laus Polyphoniae, anderzijds kijkt het festival vooruit. Polyphony connects is een virtueel platform dat op basis van zowel archiefopnamen als live-events muziek uit verschillende eeuwen bundelt. U hoort religieuze en wereldlijke muziek uit de middeleeuwen en renaissance, maar we maken ook een sprong naar vandaag. We kijken naar wat in verschillende Europese regio’s gebeurde: van de Lage Landen over Frankrijk en Engeland tot Italië en het Iberische schiereiland. De oudste muziek op het programma komt uit de 13de-eeuwse Montpellier Codex. We horen motetten uit de Codex Las Huelgas uit de vroege 14de eeuw en delen lief en leed aan de hand van Franse chansons uit de late 14de eeuw. Het Eton Choirbook en het Leuven Chansonnier getuigen van muziek uit de 15de eeuw. Josquin des Prez voert ons dan naar het begin van de 16de eeuw. De Vlaming Giaches de Wert, die zijn carrière in het Italië van de renaissance doorbracht, was een voorbeeld voor Claudio Monteverdi, die op zijn beurt de brug maakte naar de barok van de 17de eeuw. De meest recente muziek is van James MacMillan, die in 2009 zijn Miserere componeerde in opdracht van Laus Polyphoniae. Op het digitale platform wordt deze grote muzikale diversiteit handig gebundeld. Bovendien draagt de virtuele editie van Laus Polyphoniae 2020 een opportuniteit in zich, waarop we toekomstgericht verder willen en moeten inzetten. We laten ons daarbij inspireren door de polyfonie zelf. Het gregoriaans vormt in vele gevallen de basis voor een meerstemmige compositie. Door de muziekgeschiedenis heen werd vloeiende meerstemmigheid aangevuld met nieuwe melodieën. Eerst aanleunend tegen en parallel met het oorspronkelijke gezang, daarna zich ertegen afzettend of errond kronkelend. Door het aanbrengen van meerdere lagen, wordt de meerstemmigheid complexer. Maar een meerstemmig lied kan op zich dan weer de basis vormen voor een nieuwe, meerstemmige mis.

 

Toegegeven, het kan best complex worden. Maar net zoals polyfonie een gelaagde kunstvorm is – een samengaan van meerdere klanken, teksten en stemmen – wil AMUZ ook een gelaagde beleving van die polyfonie nastreven. Een live-uitvoering, een opname, een documentaire, een multimediale installatie zoals Rudi Knoops maakte voor de tentoonstelling Petrus Alamire – Meerstemmigheid in beeld in 2015 … het zijn verschillende ervaringen die dieper graven in de beleving van de muziek. AMUZ ondersteunt als kunstenhuis ook de ‘meerstemmigheid’, de diversiteit die bestaat in de uitvoering van kunstwerken die eeuwen geleden werden gecomponeerd. Dat onderbouwde visies soms diametraal tegenover elkaar staan, betekent voor de luisteraar een bijzondere meerwaarde. Door gaandeweg meer uitvoeringen en verschillende interpretaties te beluisteren, kan het publiek ook kritisch met het repertoire omgaan.

 

Mogen we een vergelijking maken met de biologie? We kunnen met het blote oog genieten van een bloem, maar met een vergrootglas en microscoop openbaart zich elk detail van de celstructuur van een bloemblaadje. Wij streven naar een identieke benadering van de muziek – een oor voor detail is in deze tijd essentieel. Een liveconcert en een opname staan elkaar niet in de weg. Integendeel, ze verrijken elkaar. Innovatieve technologieën zijn complementair aan het beperktere observatievermogen van het menselijke oor. Ze onthullen extra dimensies, leggen extra lagen bloot en nemen ons mee naar de kern van een polyfone compositie als kunstwerk. De luisteraar ontdekt de kleinste details en ziet het geheel in een nieuw perspectief.

 

Polyphony connects is een festivaleditie die oproept om telkens opnieuw alle beschikbare middelen in te zetten om muzikaal erfgoed te ontsluiten. De COVID-crisis van 2020 heeft onderstreept dat menselijk contact onvervangbaar is. Dat zal altijd zo blijven. Tegelijk willen we op zoek gaan naar nieuwe dimensies die we kunnen toevoegen aan het verbindende gebeuren dat de uitvoering van livemuziek is.